Zamanımızın Bir Kahramanı-Lermontov

1968 ZAMANINKAHRAMANI.indd

Bu kitabı Oda Yayınlarının baskısından okusam da daha sonrasında İletişim Yayınlarının baskısını da edindim. İletişim Yayınlarının klasiklere ekledikleri önsöz ve sonsözleri sevdiğimden ötürü klasikleri başka bir yayınevinden okusam dahi İletişim baskısı varsa edinmeye çalışıyorum. Kitabı okumam da okuma gurubumuzda tercih edilmesi sebebi ile oldu. Oldukça bilindik bir kitap olsa da insanın kendince yaptığı okuma listelerinde bazen bazı kitaplara sıra gelmiyor çünkü öncellemeyi hep kendi zevkin doğrultusunda yapıyorsun. Bu sebeple kolektif olarak okumanın, okuma listelerinin paylaşılması ve okumanın çeşitlenmesi anlamında faydası olduğunu düşünüyorum. Ayrıca aynı kitabın farklı insalarca okunup yorumlanıyor olması okunmuşluğa başkaca bir derinlik katıyor.

Böyle bir girizgahtan sonra kitabın benim için dikkat çekici özelliklerini özetleyeyim. Kitabın protagonisti Peçorin. Onun üzerinden kurgulanmış farklı bölümlerden oluşan bir kitap Zamanımızın Bir Kahramanı. Lermontov’un kurguyu zamanın ötesine taşıdığını düşünenler bulunmakta. Açıkçası beni de kitapta en çok etkileyen yanlardan biri, kitabın yazıldığı dönem düşünüldüğününde, yazarın klasik roman kurgusunu kırarak hikayesini  farklı anlatıcılar ve anlatım şekilleri kullanrak çeşitlendirmeye çalışmasıydı.  Öyle ki eğer farklı anlatıcı, kurgu haricinde dile ilişkin de yazarın kafasında bir soru işareti belirse ve dili kullanışını da çeşitlendirmiş olsa başkaca bir kırılma noktasında kendisini anıyor olabilirdik.

Peçorin karakteri kimi yerlerde Byronik bir kahraman olarak adlandırılıyor. Bu sınıflandırmaya karşı çıkmak durumunda hissediyorum. Burada da Lermontov bir adım ötede davranarak bize Byronik değil nihilist bir karakter armağan etmektedir. Byronik olarak adlandırdığımız Mr. Rochester, Heatcliff gibi karakterlerden oldukça farklı bir karaterdir Peçorin. Byronik kahramanların karanlık bir geçmişleri, baş edemedikleri kırılmışlıkları vardır ve bu karakterler zayıflıklarını, yenilmişlik hislerini yakıcı ve/veya yıkıcı duygularla dışavururlar. Herşeye rağmen Byronik karakterler iyileştirilebilir olma,iyileşebilir olma özelliğini-gerçekleşse de gerçekleşmese de- taşırlar. Peçorin böyle bir karakter değildir. Zorlu bir geçmişi olsa da onun maraz olarak algılayabilenecek hareketlerine sebep olan geçmişi net olarak tespit etmemiz mümkün değildir. Varoluşunun olduğu kişi olmasına sebep olması dışında hiçbir açıklama bulamayız. Peçorin’i anlamını yitiren dünya karşısında anlamsızlaşan biri olarak tanımlamak, travmatik biri olarak tanımlamaktan daha yerinde olacaktır.

Bunları söyledikten sonra keyifli bir okuma olduğunu ve kitabın yazıldığı zamanı da aklımdan çıkaramayaraktan okuduğum için bende ayrıca bir beğeni yarattığını söyleyerek noktalayım.

Mihail Yuryeviç Lermontov-Zamanımızın Bir Kahramanı-İletişim Yayınları-2016-249 sayfa

 

Advertisements

Tagged: ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: